Rozwiązanie umowy o pracę jest oświadczeniem woli pracodawcy składanym pracownikowi. Odnosi ono skutki prawne z chwilą, gdy doszło do pracownika w taki sposób, że mógł on zapoznać z jego treścią. Stanowi o tym art. 61 § 1 kodeksu cywilnego, stosowany do oświadczeń woli pracodawcy na podstawie art. 300 kodeksu pracy.
Z powyższych regulacji wynika zatem, iż dla skuteczności wypowiedzenia umowy o pracę nie jest konieczne, aby pracownik faktycznie się z nim zapoznał – wystarczy, że miał taką możliwość. W odniesieniu do wypowiedzeń doręczanych pocztą, w orzecznictwie dość zgodnie przyjmuje się, że dwukrotne awizowanie przesyłki wysłanej na adres pracownika stwarza domniemanie, iż pracownik miał możliwość zapoznania się z jej treścią. Takie ukształtowanie zasad składania oświadczeń woli chroni pracodawcę przed sytuacją, w której pracownik mógłby uniknąć wypowiedzenia, nie odbierając oświadczenia pracodawcy.
Pytanie jednak, czy ochrona ta zawsze jest skuteczna?
W wyroku z dnia 18 listopada 1999 r., I PKN 375/99, Sąd Najwyższy analizował stan faktyczny, w którym pracownik powziąwszy wiadomość o zamiarze rozwiązania z nim umowy o pracę, opuścił tymczasowo swe miejsce zamieszkania. Wypowiedzenie umowy o pracę zostało wysłane pracownikowi pocztą, w związku z jego usprawiedliwioną nieobecnością w pracy. Ponieważ pracownik nie przebywał w miejscu zamieszkania, wypowiedzenie zostało dwukrotnie awizowane. Mimo to, pracownik nie odebrał go z placówki pocztowej. Sąd Najwyższy uznał, iż do rozwiązania umowy o pracę nie doszło, albowiem pracownik nie miał faktycznej możliwości odebrania przesyłki z oświadczeniem pracodawcy, w związku z nieobecnością w miejscu zamieszkania. Zdaniem Sądu, nie można przyjmować, że „na pracowniku ciążą jakieś dodatkowe powinności zachowania się w określony sposób w jego życiu pozazawodowym (ograniczenia co do przebywania w tym lub w innym miejscu)”.
Konkluzja tego orzeczenia jest niepokojąca dla pracodawców. Wynika z niej bowiem, że niemożność odebrania wypowiedzenia, spowodowana przez samego pracownika, spodziewającego się rozwiązania umowy o pracę, może skutecznie zablokować zakończenie stosunku pracy przez pracodawcę.
Co prawda, w jednym z późniejszych orzeczeń Sąd Najwyższy uznał, że unikanie odbioru wypowiedzenia przez pracownicę liczącą się z możliwością rozwiązania umowy o pracę, nie wpływa na skuteczność tego wypowiedzenia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2005 r., I PK 37/05), jednakże wyrok ten zapadł w stanie faktycznym, w którym pracownica przebywała pod adresem, na który wysłane zostało oświadczenie o wypowiedzeniu, zatem miała faktyczną możliwość zapoznania się z jego treścią.
Jakkolwiek należy zgodzić się, iż obiektywna niemożność odebrania przez pracownika oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o pracę powoduje bezskuteczność tego wypowiedzenia, to jednak zbyt daleko idące wydaje się przyjęcie, iż pracownik może uniknąć wypowiedzenia w sytuacji, gdy niemożność ta była wynikiem jego świadomych i zamierzonych działań.